فراتر از نمایشگاه »
خانه فیلم نور »
دومين جلسه نمايش
با حضور كارگردان: محمدرضا اصلاني
كارشناس: دكتر حميدرضا اردلان
«جام
حسنلو»
طرح و كار: محمدرضا اصلاني
فيلمبردار: مهرداد فخيمي
تدوينگر:
فريده عسگري
گوينده: منوچهر انور
گفتار فيلم: بخش هفتاد و دوم تذكره الاوليا،
ذكر حلاج
تهيه كننده: فريدون رهنما
سال تهيه: 1346
مدت زمان: 20 دقيقه
سياه و سفيد 160 ميلي متري
اين فيلم داستان نقوش جامي است از هزاره دوم قبل از
ميلاد، مبتني بر خروج يكي از خدايان عليه خدايان ديگر. جنگ و مرگ خداي شورشي؛ و
مشابهت اين اسطوره با داستان زندگي حسين بن منصور حلاج در قرن سوم هجري و روايتي كه
شيخ عطار از اين زندگي و شهادت كرده است؛ و در نهايت مشابهت هايي كه در جهان امروز
مي تواند وجود داشته باشد.
«چيغ»
نوشته و كار: محمدرضا
اصلاني
تحقيق: مينو كياني
فيلمبردار: مرتضي پورصمدي
تدوين: كامران
شيردل
گوينده: منوچهر انور
متن گفتار: اسطوره آفرينش رايج در اورامان كردستان
موسيق و اجرا: آرش شهرياري
تهيه كننده: محمدرضا سرهنگي/ شبكه دوم صدا و
سيماي جمهوري اسلامي ايران
سال توليد: 1375
مدت زمان: 35 دقيقه رنگي 160
ميلي متري
" چيغ" حصيري منقوش است كه چادرنشين هاي كرد ايران براي دور سياه
چادرها، با نخ و ني و پشم ميبافند.
در اين فيلم سير بافتن اين ديوارة منقوش را
مي بينيم. پسركي در مشاركت آوردن ني ها و سنگ ها براي خانواده از درختي شاخه مي
چيند، تا در قالب گذارد و عصا شود. هفت شاخه مي چيند، تا شاخه آخرين به عصا تبديل
مي شود. در مسير بافتن " چيغ" در زير اين درخت، پيري، با هفت نوازندة جوان/ تنبور
نشسته و اسطوره آفرينش را نقل مي كند. سرانجام پسرك عصاي قالب گرفته را به پير مي
رساند.
بي شك محمدرضا اصلاني يكي از هوشمندترين سينماگران ما در حوزه سينماي
مستند است- اگر چه در سالهاي دور و با ساختن فيلم " شطرنج باد" نشان داد كه به
همان ميزان در ساخت فيلم داستاني توانايي دارد- و معتقد است " اولين ماموريت
فيلمساز آشكار كردن پنهان است، نشان دادن چيزي كه مردم نتوانند آن را ببينند". و به
انصاف، اصلاني نه فقط در " چيغ" و " جام حسنلو" بلكه در تمام آثارش اين تعريف را
رعايت كرده و براي رويت آنچه كه مي خواهد، زاويه متفاوت و ديده نشده انتخاب مي
كند.
او در اين اثر به رهيافت هاي تاريخي و اساطيري مراجعه مي كند و ما را به
دنياي ديگر ارجاع مي دهد. اصلاني ما را به ديدن ناپيداها دعوت مي كند. " چيغ" و "
جام حسنلو" دوباره ديدن در مسير تاريخ و اسطوره است.