پیشینه نقاشی پشت شیشه کهن ترین نمونه های این نوع نقاشی در جنوب ایتالیا به دست آمد که تاریخ آن به حدود قرن سوم و چهارم قبل از میلاد می رسد. ظرافت قطعات شیشه به دست آمده، نشان از مهارت هنرمندان سازنده دارد و دال برآن است که در آن زمان این صنعت در اروپا بسیار پیشرفته بوده است. اولین نمونه های نقاشی پشت شیشه در ایران ،گل و مرغ های زیبایی است که اغلب همراه با آیینه در گچ سقف ها و دیوار های خانه های اعیانی در شیراز کار گزارده شده اند و تاریخ ساخت آنها به دوران زندیه می رسد. در دوره قاجاریه نقاشی پشت شیشه محبوبیت ورواج زیادی می یابد و به تدریج علاوه بر استفاده تزئینی در معماری در خانه ها به شکل مستقل هم اجرا می شده است. نمونه های زیبایی از نقاشی های پشت شیشه با پرتره های شاهزادگان قاجاری باقی مانده است. با رواج این هنر بین مردم، نقاشی های پشت شیشه با الهام از داستان های شاهنامه و همچنین با مضامین مذهبی پدیدار می شود که خواستاران فراوان می یابد، اغلب این نقاشی ها به سفارش افراد علاقه مند، بخصوص دراویش و به دست نقاشان فروتن و عاشق در قهوه خانه ها پدید آمده است. دسته بندی نقاشی پشت شیشه به طور کلی نقاشی پشت شیشه ایرانی به دو دسته نقاشی های مذهبی و تزئینی تقسیم می شود که نقاشی های مذهبی شامل نقاشیخط و شمایل ها ست. نقاشی های تزئینی مرکب از گل و مرغ، شمایل، دورنما، مجلس شاهنامه و همچنین آثاری با الهام از داستان های عاشقانه ایرانی است. در میان آنچه اهمیت بسیار دارد شمایل های پشت شیشه است، که با محتوای ارزشمندی که دارند می توان آنها را در زمره هنرهای قدسی قرار داد و در عین حال این آثار حاوی ارزش های سنتی مردم ایران است. در حقیقت در این سرزمین» سنت « ودیعه ای است که با روایات مذهبی سینه بسینه انتقال می یابد و گاه موضوعات تاریخی قومی و ملی هم می توان با آن همراه شود. این جلوه از سنت را در نقاشی های پشت شیشه مذهبی و به خصوص شمایل های پشت شیشه به خوبی مشاهده می کنیم. در این آثار ، عناصر اسطوره ای و ملی ایرانی قبل از اسلام چنان با روایات شیعه در هم تنیده که از یکدیگر تفکیک ناپذیرند. در کشور هایی نظیر ایران که از یک سو دستی در گذشته کهن خود داشته و از سوی دیگر چشمی به جهان مدرن دارند، شناسایی میراث گذشتگان و سنت ها، ضرورت بیشتری دارد. اواخر نقاشی پشت شیشه نقاشیهای پشت شیشه همراه با تعزیه و پرده خوانی استمرار اعتقادات قلبی مردم این سرزمین به مذهب تشیع و هم چنین میراث برجای مانده از فرهنگ ایران باستان و در حقیقت هنری براستی شیعی-ایرانی است.اما همراه با دگرگونیهای اجتماعی ایران و تغییر حکومت از قاجار به پهلوی فرهنگ و هنر هم دستخوش تحولات عمده شد و خواستاران نقاشی پشت شیشه هم به تدریج کمتر شدند تا جایی که این هنر از مفاهیم والای خود تهی شده و اندک هنرمندان علاقمندی به آن می پرداختند در مقابل نقاشیهایی با مضامین تزیینی و با کیفیت نازلی به وجود آمد که فاقد ارزشهای قبل بود. در عین حال مواد و ترکیباتی هم که در این دوره به کار می رفت، کیفیت خوبی نداشت و رنگها پس از چند سال شروع به ریزش میکرد. در مجموع می توان گفت که نقاشی پشت شیشه ایران یکی از شیوه های مهم فرهنگ تصویری این سرزمین است که باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد. سمبل معمولاً چیزی را که مظهر و یا نمودگار چیزی دیگر باشد، نماد می خوانیم در اینجا با نوعی نماد روبرو هستیم که معنای نمودگاری است از یک احساس درونی. نقش اژدها در نقوش تمثیلی، پرده ای درویشی و نقوش به کار رفته در علامت ها از نقش این حیوان، نماد عقوبت و سر انجام کار فرعون، یزیدیان زمانه و آتش جهنم دانسته شده و از » مار غاشیه« هم نام برده شده است. نقش شیر ریشه های شکل شیر کاملاً قدیمی است و جزء آیین کهن ایرانیان( میترائیسم) بوده است. چه، خورشید همان» مهر« و یا »میترا«و شیر هم نگهبان میترا در مذهب میترایی است و مقامی بالا دارد. در پرده های مصیبت و نقاشی های مذهبی، نقش این حیوان گاه به عنوان پاسدار جنازه های خون آلود تداعی شده و گاه نشانی از رشادت و دلیری داشته و در عین حال تسلیم بودن سرداری همچون حربن یزید ریاحی نزد امام حسین (ع) را به خود گرفته است. و همچنین در نقاشی های مذهبی مربوطه به کربلا ویا در نقاشی های مرتبط با حضرت علی(ع)،نقش شیر را می بینیم که گاه به گونهای نمادین نشان از شجاعت و دلیری دارد. شمشیر در نقاشی های مذهبی، هر کجا تمثال حضرت علی(ع) نقش می بندد، شمیشیر و ذوالفقار ایشان نیز به عنوان عنصر جدانشدنی، همواره مطرح می گردد. در ایام عاشورا علامت هایی که پیشاپیش دسته های عزادار حرکت می کند، گاه خود شمشیر و سپر به صورت نمادین یادآور حوادثی است که در کربلا رخ داده است. کشکول و تبر تبر هم به عنوان یک سلاح قدیمی همواره مطرح و نقوش مختلفی در هر دوره زینت بخش آن بوده است . کشکول و تبر به شکل نمادین می تواند هم یاآور جنگ باشد و هم یادآور حضور جبرئیل در نینوا به صورت درویشی نزد امام حسین(ع). در کاشی کاری های مذهبی نیز با چنین تصاویری روبرو هستیم. سمبل دست دست بریده کوتاه یادآور حماسه کربلاست، زیرا دست نماد و تداعی کننده عمل اوست و در این عرصه، می تواند یادآور نواایی باشد که در نینوا سر داده شد. نوایی که از اعماق قرون به گونه ای نمادین در بطن این نقش جای می گیرد و برای بینندگان مجسم کننده حماسه کربلاست. کبوتر و آهو کبوتران سفید در غروب خونین کربلا از واقعهای ناگوار خبر می دهند و گیی نقاشان کبوتران سپید را به کنایه کفن سپید و خون آلود شهیدان نقش کرده اند. آهو نماد مظلومیت و بی گناهی و ظلمی که بر پاکان اهل بیت(ع) رفته است، بهانه ای است برای کار هنرمندان بی ادعا. از این رو تعجبی نیست اگر در کنار صحنه کربلا و جنگ امام حسین (ع) نقش گردد.